Termin metafory znany jest chyba każdemu z nas, rzadko jednak zdajemy sobie sprawę z tego jak wielki wpływ na nasze życie owe metafory mają. W dość obszerny sposób, temat metafor porusza George Lakoff w swoich licznych publikacjach. Począwszy od metafor dnia codziennego, aż po interpretację snów

Metafory w naszym życiu

Kategorie: 
Termin metafory znany jest chyba każdemu z nas, rzadko jednak zdajemy sobie sprawę z tego jak wielki wpływ na nasze życie owe metafory mają. W dość obszerny sposób, temat metafor porusza George Lakoff w swoich licznych publikacjach. Począwszy od metafor dnia codziennego, aż po interpretację snów.
Cała koncepcja metafory opiera się na schemacie X jest przedstawiona za pomocą Y. Przykładowo:
  • Miłość jest podróżą
    • Jesteśmy na rozdrożu
    • Każdy z nas musi pójść swoją drogą
    • Nasze małżeństwo jest na zakręcie
    • Daleko żeśmy zaszli
  • Miłość jest walką
    • On jest znanych ze swoich podbojów
    • Zdobył jej względy
    • Poddał się jej
    • Ona o niego walczyła
  • Miłość jest budową
    • Zbudowaliśmy nasz związek na solidnych fundamentach
    • Ona jest dla niego podporą
    • Zbudujemy ten związek od nowa
    • Nasz związek się zaraz rozpadnie
  • itp.

Jakie ma to konsekwencje dla nas?

Myślę, że powyższe sformułowania każdemu z nas są znane i są nam bliższe, a inne bardziej odległe. W zależności od tego jaka metafora jest dominująca w danym kontekście (miłość, praca, biznes, pieniądze) takie będzie nasze podejście do danego tematu i to podejście będzie miało również pewne konsekwencje. Przykładowo, jeżeli w kontekście miłości posługujemy się metaforą podróży, a spotykamy kogoś dla kogo miłość jest budową, to mamy klasyczny przykład niezrozumienia wzajemnych oczekiwań, bo ciężko będzie komuś budującemu fundamenty, ruszyć z miejsca i zostawić to co zbudował, a osobie, która jest cały czas w drodze, zatrzymać się po to by zbudować stabilny związek.
Z kolei, biznes, który zbudowany jest na metaforze rolnictwa - planując na przyszłość, zbierając żniwa naszej pracy i sadząc nowe idee - będzie kompletnie niezrozumiały dla sprzedawcy, dla którego handlowanie to gra, za czym idzie rywalizacja, wyzwania, szybkie decyzje, itp. Taki sprzedawca będzie wszędzie stopowany, bo do wszystkiego w tej organizacji dochodzi się powoli i wszystko wymaga czasu.
Podobnie będzie w sytuacji, gdy nie istnieje jednolita wizja firmy i różne poziomy zarządzania mają różne spojrzenie na to czym jest nasza firma. Dobrym przykładem, będą tu duże korporacje, w których dokonuje się zmian na najwyższych szczeblach zarządzania, bardzo często sprowadzając kogoś z poza firmy, kto odniósł spektakularny sukces w innej organizacji. Wszystko po to by ten sukces powtórzyć. Często jednak powtórki sukcesu nie ma, a efekty są wręcz odwrotne, bo pracownicy na niższych szczeblach nie są w stanie z dnia na dzień zmienić sposobu patrzenia na swoją pracę. Bardzo często stawia ich to w sytuacji, w której czują się jakby cały ich dotychczasowy wysiłek miał zostać zaprzepaszczony. Co więcej, często jest tak, że sygnały, które dostają z najwyższego szczebla zarządzania stoją w sprzeczności z tym jak postrzegają biznes ich bezpośredni przełożeni. To powoduje jeszcze większe zamieszanie i opór przy wprowadzaniu zmian.

X nie jest Y

Każda z metafor niesie jakieś ograniczenia. Każda ma jakąś słabość. Każda wpływa na to jak postrzegamy swojego partnera, firmę i naszych klientów. Kluczowe jest zrozumienie, że miłość, to miłość, a biznes to biznes, a nie wojna, gra, podróż, itp. Tylko wtedy, gdy wyjdziemy poza ramy własnej metafory, będziemy w stanie zobaczyć świat taki jakim jest, i tylko wtedy będziemy mogli korzystać z pełni możliwości jakie oferuje nam rzeczywistość.